آخرین خبرها

  کد مطلب:649
 878بازدید
 0

نقش امیرنظام گروسی در آذربایجان ( قسمت اول )

آذربایجان به علت اینکه مقر ولیعهد و پرجمعیت ترین ایالت ایران بود، بسیار اهمیت داشته است و دولت ، و پیشکار یکی پیشکار کل که در حقیقت قائم مقام ولیعهد بوده و کارهای عمومی ایالت را لداره می کرد و دیگری پیشکار مالیه که کاره های داد و ستتد و محاسبه مالیاتی را از روی کتابچه ای که دستورالعمل ارسالی از مرکزرا برعهده داشت، به آنجا روانه می ساخت.

[…]

آذربایجان به علت اینکه مقر ولیعهد و پرجمعیت ترین ایالت ایران بود، بسیار اهمیت داشته است و دولت ، و پیشکار یکی پیشکار کل که در حقیقت قائم مقام ولیعهد بوده و کارهای عمومی ایالت را لداره می کرد و دیگری پیشکار مالیه که کاره های داد و ستتد و محاسبه مالیاتی را از روی کتابچه ای که دستورالعمل ارسالی از مرکزرا برعهده داشت، به آنجا روانه می ساخت. این رجال باید مقتدر و توانا و کارآزموده بودند زیرا که ولیعهدهای قاجارخود سست و دارای ادراک محدودو بودند.
از رجال مقتدر یا شاهزادگان درجه اول کشور مانند طهماسب میرزا مویدتادوله پسر دوم محمد علی میرزا دولتشاه پسر بزرگ فتحعلی شاه و داماد عباس میرزا نایب السلطنه فیروز میرزا، نصرت الدوله پسر شانزدهم عباس میرزا - بهرام میرزا، معزالدوله پسر دوم عباس میرزا-فتحعلی خان صاحب دیوان،داماد فتحعلی شاه و نوه حاج ابراهیم خان اعتماد الدوله شیرازی محمد رحیم خان قاجار دولو. علاءالدول و بالاخره حسنعلی خان امیرنظام گروسی سمت پیشکاری مظفرالدین میرزا را داشته است،که نه تنها زمام کل امور ایالت را در دست ئاشت، بلکه در کارهای شخصی او هم دخالت و یا للگی می کرد.مظفرالدین میرزا در سال 1266 هجری قمری به جهت این که مادرش عفت الدوله شاهزاده خانم بود؛ برای رسیدن به مقام سلطنت بر دیگران مقدم بود. او بعد از تحویل سال 1303 هجری قمری در نطقی که به علما کرد خوشحالی گردید.
لردکرزن از قول دکتر ( wills ) از جهانگردان و دانشمندان انگلیسی که پیش از وی به آذربایجان رفته بود در مورد اداره آذربایجان حسنعلی خان را مسئول معرفی کرده است. چرا که ولیعهد از عهده کارها برنیامده بود.امور مالیه و داخلی پیشکار مالیه بود که در این زمان به عهده میرزا رضاخان مازندرانی، صدیف الوله و امور مربوط به حکومت یا پیشکار کل بود. حسنعلی خان در سال 1299 هجری قمری که منصب وزارت فواید عامه را داشت به ریاست قشون آذربایجان با لقب سالار عسکری منصوب شد و در سال 1300 هجری قمری امور پیشکاری را بعد از وفات علاءالدوله با تبدیل لقبش به سالار لشکری به او محول کردند و در سال 1302 هجری قمری لقب پیشکاری و امیرنظامی و وزارت ولیعهد در تبریز گرفت چرا که صدیق الدوله کفایت پیشکاری آنجا را نتوانست به انجام رساند و عده ای از درباران ناراضی درصدد براندازی او برآمدمد تا وظایف او را به حسنعلی خان بسپارند.خبر نارضایتی نیز به تهران رسیده بود و شاه با نظر ولیعهد صدیق الدوله را عزل و حسنعلی خان سالار لشکر را به جای او برگزید و دست او را در امور ماکیه و نظامی بازداشت.
حسنعلی خان در تلگرافی که به امین الوله و قوام الدوله زده بود عنوان کرده بود که با کمال افتخار چاکری آستان مبارک حضرت ولیعهد را قبول کنم.حسنعلی خان سه روز بعد از قبولی پیشکاری به لقب امیرنظامی ملقب شد و توسط حاج رضا قلی خان پیشخدمت در عرض راه آن را دریافت و در نامه ای به ولیعهد از او تشکر و قدردانی نمود و ضمن نامه ی دیگری استدعا کرد که بی خبر وارد تبریز شود تا تشریفات استقبال صورت نگیرد، ولی کورذد قبول واقع نشد و روز جمعه یک ساعت قبل از تحویل سال با لباس رسمی و نشان های داخلی و خارجی وارد دیوانخانه تبریز شد و لیعهد به دست خویش شمشیر مرصعی را به او اعطا کرد سپس به ترتیب بعد از ولیعهد و اعتصادالسلطنه علی قلی میرزا ( پسر پنجاه و چهارم از زن پنجاه و دوم فتحعلی شاه ) وارد تالار شدند که عنایات زیادی در این مجلس به امیرنظام شد.
امیر نظام در شروع کار امنیت آذربایجان را جز فرایض خود شمرد و در این راستا مهدی خان فراشباشی حاکم مراغه را معزول و حاجی حسام الدوله را به جای او مامور این کار کرد. عمید الدوله حاکم خلخال را معزول و حکومت آنجا را به حاجی صدر الوله که در تهران بود احضار و به او واگذار نمود، زیرا که در این زمان به واسطه شرارت سعادت قلی خان و اقوام خلخالش به هم ریخته بود.. ن.اب داراب میرزا را نیز به حکومت قراچه داغ گمارد.
از زمانی که امیرنظام وارد تبریز شد تا چهل روز بعد از آن با راه و روش خود یاس و ناامیدی مردم زا به امیدواری های بزرگ تبدیل کرد. بنا به سندی که در دست است امیرنظام با نهایت سعی و اهتمام به نظم آذربایجان پرداخته و مالیات آنجا را با کمال عدالت اجرا کرد و از هرکس به اندازه وسع مالی اش مطالبه می نمود







برچسب ها :  میرزا, ولیعهد, پیشکار, الدوله, حسنعلی, آذربایجان, تبریز, امیرنظام, فتحعلی, سالار, امیرنظام گروسی, بیجار, بیجار گروس, زندگی نامه امیرنظام
دسته بندی :   بیجار / امیرنظام گروسی
آدرس لینک کوتاه:  http://bijaronline.com/?newsid=649
داغ ترین مطالب
دیدگاه کاربران کل نظرات :0
ارسال دیدگاه
 بیجار آنلاین
لطفا جهت تسهیل ارتباط خود با بیجار آن لاین، در هنگام ارسال پیام این نکات را در نظر داشته باشید:
1.ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی با اخلاق و منش اسلامی ،ایرانی ما در تناقض است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.
2.از تایپ جملات فارسی با حروف انگلیسی خودداری کنید.
3.از ارسال پیام های تکراری که دیگر مخاطبان آن را ارسال کرده اند خودداری کنید.
عکس خوانده نمی شود