صفحه نخست / بیجار گروس در زمان سلجوقیان

بیجار گروس در زمان سلجوقیان

سلاجقه ی عراق و کردستان (۱۱ه -۵۹۰ ه.ق)

دوره ی سلجوقیان (۶۲۹ - ۵۹۰) در سال ۶۲۹ ه ق امام جماعت مرو خطبه را به نام جغری بیک داوود، خواند و او را سلطان السلاطين نامید و همان مجلس در نیشابور به نام برادرش طغرل جاری شد و در سال 432 ه ق رو به منطقه ی غرب ایران نهاد و نهاوند کردستان، کرمانشاهان و جبل، همدان و دینور (سهرورد و شهرزور) و حلوان، ری و اصفهان در فاصله ی بین سالهای ۶۳۲ - ۶۳۷ ه.ق متصرف شد.

طغرل بیک و آلب ارسلان و ملکشاه بر جمیع ممالک وسیعه ی ایران حکومت داشتند ولی بعد از مرگ ملکشاه، جنگهای داخلی بوجود آمد و شعب دیگر خاندان سلجوقی در نواحی مختلف سر بر استقلال برداشتند که یکی از این شعب، سلاجقه ی عراق و کردستان بوده است.همزمان با سلجوقیان در کردستان، اتابکان در آذربایجان حکومت می کردند. در این زمان برای اولین بار نام کردستان بر قلمرویی که، از همدان آغاز و تا منتهى اليه خاک شهر زور ادامه داشت، اطلاق گردید. شهر « وهار » یا « بهار » در سه فرسنگی شمال غربی همدان مرکز آن بود که بعدها به چمچمال منتقل شد.

در سال ۵۲۵ ه.ق ملک داود (داور ) به سلطنت نشست و همراه با وزیر و اتابک خود، آق سنقر احمد پلی به اداره ی امور پرداخت و تمام شهرهای جبل (کرمانشاهان ،همدان، کردستان، گروس و ...) و آذربایجان خطبه ی سلطنت به نام او خوانده شد. در همدان و کرمانشاهان و سایر شهر های این نواحی، مردم سر به شورش برداشتند اما به زودی خاموش گردید.

در سال ۵۷ هجری قمری کمال میرمی به قتل رسید و ایلدگز در شمار امیران سلطان محمود در آمد، او بیشتر نواحی سلطان محمود درآمد، و بیشتر نواحی آذربایجان و شهرهای جبل و همدان را به تصرف در آورد. و خطبه به نام پسر زن خود ارسلان شاه بن طغرل خواند.در سال ۵۷۶ ه.ق خشکسالی و وبای عمومی و قحطی سراسر شهرها از کرمانشاهان، دینور، حلوان، همدان و سهرورد و ... را فرا گرفت. وبسا مردمان این نواحی جان خود را از دست دادند.

برابر نوشته های این خردادبه، تا اوایل قرن چهارم هجری، سهرورد و شهر زور از  اجزای شهرستان دینور محسوب می شدند.

برابر اسناد و مدارک موجود سهرورد از اواسط قرن چهارم از وقتی ک سالاریان بر ری و قزوین و آذربایجان حکومت یافتند؛ سهرورد نیز به متصرفات آنها افزوده شد. سپس سهرورد( گروس) جزء متصرفات حکومت دیلمی در آمد و از قرن پنجم هجری با روی کار آمدن سلجوقیان و به وجود آمدن تقسیمات سیاسی کشور، ظاهرة اصطلاح کردستان را سلاجقه برای تمیز نواحی کُردنشین از ولایت جبال وضع کردند و آن ایالتی بود مشتمل بر سرزمین های بین آذربایجان، لرستان و قسمتی از اراضی سلسله جبال زاگرس، و از همان زمان ناحیه ی مذکور را رسما به نام کردستان در دفاتر دیوانی ثبت کرده اند.

در این تقسیم بندی سهرورد یا همان منطقه ی گروس جزء ولایت عراق عجم محسوب می شده و از اجزای کوره ی قزوین به حساب می آمده است به طوری که مستوفی می نویسد: « چون حکومت به جعفریان رسید، ابهر، زنجان، طارمین، رودبارها، دیلمان، خرگام، خجستان، سجاسی، سهرورد، در آباد و کاغذکنان، مزدقان، داخل قزوین کردند و در حجج و سکوک قدیم تماما از کوره ی قزوین نوشته اند.»

26 خرداد 1399, 00:08
بازگشت